در دنیای معاملات فارکس، درک چگونگی اندازهگیری تغییرات قیمت از اهمیت بالایی برخوردار است. این اندازهگیری به ما کمک میکند تا سود یا زیان احتمالی خود را محاسبه کنیم و تصمیمات آگاهانهتری بگیریم. دو مفهوم کلیدی در این زمینه، «پیپ» و «پوینت» هستند که در این درس به تفصیل به آنها خواهیم پرداخت.
پیپ چیست؟
پیپ (Pip) مخفف عبارت «Percentage in Point» یا «Price Interest Point» است و کوچکترین واحد اندازهگیری تغییرات قیمت در یک جفتارز محسوب میشود. به زبان ساده، پیپ نشاندهنده یک حرکت کوچک در نرخ مبادله یک جفتارز است.
برای اکثر جفتارزها، پیپ چهارمین رقم اعشار در نرخ مظنه (Quote) است. به عنوان مثال، اگر نرخ EUR/USD از 1.1234 به 1.1235 تغییر کند، این یک حرکت 1 پیپی است. اگر نرخ از 1.1234 به 1.1244 تغییر کند، این یک حرکت 10 پیپی است.
مثال:
- EUR/USD: اگر قیمت از 1.1050 به 1.1051 تغییر کند، این یک حرکت 1 پیپی است. (رقم چهارم اعشار تغییر کرده است)
- GBP/USD: اگر قیمت از 1.2567 به 1.2569 تغییر کند، این یک حرکت 2 پیپی است. (رقم چهارم اعشار از 67 به 69 تغییر کرده است)
تفاوت در جفتارزهای ینی
برخی از جفتارزها، به ویژه آنهایی که شامل ین ژاپن (JPY) هستند، از این قاعده مستثنی هستند. در جفتارزهایی که JPY ارز مظنه است (مانند USD/JPY یا EUR/JPY)، پیپ دومین رقم اعشار است. دلیل این تفاوت در ارزش نسبی ین ژاپن است که در مقایسه با سایر ارزها، ارزش کمتری دارد و بنابراین، دقت کمتری در ارقام اعشار بالاتر مورد نیاز است.
مثال:
- USD/JPY: اگر قیمت از 130.50 به 130.51 تغییر کند، این یک حرکت 1 پیپی است. (رقم دوم اعشار تغییر کرده است)
- EUR/JPY: اگر قیمت از 145.25 به 145.30 تغییر کند، این یک حرکت 5 پیپی است. (رقم دوم اعشار از 25 به 30 تغییر کرده است)

پوینت (پیپت) چیست؟
در بسیاری از پلتفرمهای معاملاتی، شما ممکن است رقمی فراتر از چهارمین یا دومین رقم اعشار را مشاهده کنید. این رقم اضافی، که معمولاً پنجمین رقم اعشار برای اکثر جفتارزها و سومین رقم اعشار برای جفتارزهای ینی است، «پوینت» (Point) یا «پیپت» (Pipette) نامیده میشود.
یک پوینت معادل یک دهم یک پیپ است. به عبارت دیگر، 10 پوینت برابر با 1 پیپ است. این دقت بیشتر به معاملهگران اجازه میدهد تا تغییرات بسیار کوچک قیمت را نیز رصد کرده و در محاسبات خود لحاظ کنند.
مثال:
- EUR/USD: اگر قیمت از 1.12345 به 1.12346 تغییر کند، این یک حرکت 1 پوینتی است. (رقم پنجم اعشار تغییر کرده است)
- EUR/USD: اگر قیمت از 1.12345 به 1.12355 تغییر کند، این یک حرکت 10 پوینتی یا 1 پیپی است.
تفاوت در جفتارزهای ینی (پوینت)
همانطور که قبلاً اشاره شد، در جفتارزهای ینی، پیپ دومین رقم اعشار است. بنابراین، پوینت یا پیپت در این جفتارزها، سومین رقم اعشار خواهد بود.
مثال:
- USD/JPY: اگر قیمت از 130.500 به 130.501 تغییر کند، این یک حرکت 1 پوینتی است. (رقم سوم اعشار تغییر کرده است)
- USD/JPY: اگر قیمت از 130.500 به 130.510 تغییر کند، این یک حرکت 10 پوینتی یا 1 پیپی است.
اشتباه رایج در شمارش پیپ
یکی از اشتباهات رایج برای معاملهگران تازهکار، عدم توجه به تفاوت در شمارش پیپ برای جفتارزهای مختلف است. به خاطر داشته باشید که:
- برای اکثر جفتارزها (مانند EUR/USD، GBP/USD): پیپ چهارمین رقم اعشار است و پوینت پنجمین رقم اعشار.
- برای جفتارزهای ینی (مانند USD/JPY، EUR/JPY): پیپ دومین رقم اعشار است و پوینت سومین رقم اعشار.
- برای XAU/USD (طلا): در معاملات طلا، معمولاً حرکت قیمت بر اساس دلار و سنت اندازهگیری میشود و مفهوم پیپ به شکل سنتی آن کاربرد ندارد. در طلا، یک حرکت 1 دلاری در قیمت، به عنوان 100 پوینت یا 100 سنت در نظر گرفته میشود. به عنوان مثال، اگر قیمت طلا از 1900.00 به 1901.00 تغییر کند، این یک حرکت 1 دلاری است. اگر قیمت از 1900.00 به 1900.10 تغییر کند، این یک حرکت 10 سنتی یا 10 پوینتی است. در واقع، کوچکترین واحد حرکت قیمت در XAU/USD، یک سنت (0.01 دلار) است که میتوان آن را معادل یک پوینت در نظر گرفت.
محاسبه تغییرات قیمت با پیپ و پوینت
بیایید چند مثال عددی را بررسی کنیم تا نحوه شمارش پیپ و پوینت را بهتر درک کنید.
مثال 1: EUR/USD
- قیمت اولیه: 1.15200
- قیمت نهایی: 1.15350
تغییر در رقم پنجم اعشار (پوینت): 350 - 200 = 150 پوینت تغییر در رقم چهارم اعشار (پیپ): 35 - 20 = 15 پیپ
پس، قیمت 15 پیپ یا 150 پوینت افزایش یافته است.
مثال 2: USD/JPY
- قیمت اولیه: 132.450
- قیمت نهایی: 132.600
تغییر در رقم سوم اعشار (پوینت): 600 - 450 = 150 پوینت تغییر در رقم دوم اعشار (پیپ): 60 - 45 = 15 پیپ
پس، قیمت 15 پیپ یا 150 پوینت افزایش یافته است.
مثال 3: GBP/USD
- قیمت اولیه: 1.28755
- قیمت نهایی: 1.28605
تغییر در رقم پنجم اعشار (پوینت): 605 - 755 = -150 پوینت (کاهش) تغییر در رقم چهارم اعشار (پیپ): 60 - 75 = -15 پیپ (کاهش)
پس، قیمت 15 پیپ یا 150 پوینت کاهش یافته است.
مثال 4: XAU/USD (طلا)
- قیمت اولیه: 1950.25
- قیمت نهایی: 1951.75
تغییر قیمت: 1951.75 - 1950.25 = 1.50 دلار
این حرکت معادل 150 پوینت (یا 150 سنت) است. در طلا، هر 0.01 دلار یک پوینت محسوب میشود.
چرا درک پیپ و پوینت مهم است؟
درک این مفاهیم برای هر معاملهگر فارکس ضروری است، زیرا:
- محاسبه سود و زیان: ارزش هر پیپ به حجم معامله و جفتارز بستگی دارد. با دانستن تعداد پیپهای حرکت قیمت، میتوانید سود یا زیان خود را محاسبه کنید.
- مدیریت ریسک: تعیین حد ضرر (Stop Loss) و حد سود (Take Profit) بر اساس پیپ انجام میشود. این به شما کمک میکند تا ریسک خود را در هر معامله مدیریت کنید.
- تحلیل تکنیکال: بسیاری از ابزارهای تحلیل تکنیکال، مانند میانگینهای متحرک یا باندهای بولینگر، بر اساس حرکت قیمت بر حسب پیپ عمل میکنند.
- مقایسه عملکرد: معاملهگران اغلب عملکرد خود را بر اساس تعداد پیپهایی که در یک دوره زمانی خاص کسب کردهاند، مقایسه میکنند.
برای درک بهتر نحوه خواندن مظنهها و ارتباط آن با پیپ، میتوانید به درس «بید، اسک و خواندن مظنه» مراجعه کنید: [/learn/bid-ask-and-quotes]
جمعبندی
پیپ و پوینت دو مفهوم اساسی در معاملات فارکس هستند که به ما امکان میدهند تغییرات قیمت را اندازهگیری کنیم. پیپ کوچکترین واحد تغییر قیمت است که برای اکثر جفتارزها چهارمین رقم اعشار و برای جفتارزهای ینی دومین رقم اعشار است. پوینت یا پیپت، یک دهم پیپ است و دقت بیشتری در اندازهگیری تغییرات قیمت ارائه میدهد. درک صحیح این مفاهیم برای محاسبه سود و زیان، مدیریت ریسک و تحلیل بازار ضروری است و معاملهگران باید به تفاوت در شمارش پیپ برای جفتارزهای مختلف، به ویژه جفتارزهای ینی و XAU/USD، توجه داشته باشند.




