بازار فارکس، برخلاف بورس‌های سنتی، یک بازار ۲۴ ساعته و پنج روز در هفته است. این ویژگی منحصربه‌فرد، فرصت‌های معاملاتی را در زمان‌های مختلف شبانه‌روز برای معامله‌گران فراهم می‌کند. اما آیا تمام ساعت‌های این بازار از نظر فعالیت و نوسان یکسان هستند؟ پاسخ منفی است. فعالیت بازار فارکس تحت تأثیر سشن‌های معاملاتی اصلی قرار دارد که هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند. در این درس، به بررسی این سشن‌ها، ساعت کاری آن‌ها به وقت تهران، و تأثیرشان بر نقدشوندگی و نوسان بازار می‌پردازیم.
اگر با مفهوم کلی بازار فارکس آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم ابتدا درس «بازار فارکس چیست؟» را مطالعه کنید.
سشن معاملاتی چیست؟
سشن معاملاتی (Trading Session) به دوره‌های زمانی مشخصی گفته می‌شود که بازارهای مالی اصلی در مناطق جغرافیایی مختلف جهان فعال هستند. از آنجایی که زمین گرد است و مناطق زمانی متفاوتی وجود دارد، وقتی بازاری در یک نقطه از جهان بسته می‌شود، بازاری دیگر در نقطه‌ای دیگر شروع به کار می‌کند. این چرخه پیوسته، امکان فعالیت ۲۴ ساعته در بازار فارکس را فراهم می‌آورد.
در بازار فارکس، چهار سشن معاملاتی اصلی وجود دارد که به ترتیب زمان بازگشایی عبارتند از: سشن سیدنی، سشن توکیو (آسیا)، سشن لندن (اروپا) و سشن نیویورک (آمریکا).
نقدشوندگی و نوسان
پیش از ورود به جزئیات هر سشن، لازم است دو مفهوم کلیدی را تعریف کنیم:
- نقدشوندگی (Liquidity): به میزان سهولت خرید و فروش یک دارایی بدون تأثیر قابل توجه بر قیمت آن گفته می‌شود. در بازار فارکس، نقدشوندگی بالا به معنای وجود تعداد زیادی خریدار و فروشنده است که باعث می‌شود بتوانید به سرعت و با کمترین اختلاف قیمت (اسپرد) معاملات خود را انجام دهید.
- نوسان (Volatility): به میزان تغییرات قیمت یک دارایی در یک دوره زمانی مشخص گفته می‌شود. نوسان بالا به معنای حرکت‌های قیمتی بزرگ و سریع است، در حالی که نوسان پایین به معنای حرکت‌های قیمتی آرام و محدود است. نوسان می‌تواند فرصت‌های معاملاتی بیشتری ایجاد کند، اما ریسک بیشتری نیز به همراه دارد.
در ساعات مختلف شبانه‌روز، نقدشوندگی و نوسان در بازار فارکس یکسان نیست. این تفاوت‌ها عمدتاً به دلیل فعالیت معامله‌گران و مؤسسات مالی بزرگ در سشن‌های مختلف است.
سشن‌های اصلی بازار فارکس به وقت تهران
برای سهولت، تمام ساعت‌ها را به وقت تهران (IRST) و با در نظر گرفتن ساعت تابستانی ایران (DST) محاسبه می‌کنیم. لازم به ذکر است که با تغییر ساعت تابستانی در ایران، این جدول زمانی نیز جابه‌جا می‌شود. در حال حاضر که ساعت تابستانی در ایران لغو شده، این ساعت‌ها ثابت هستند.
1. سشن سیدنی (استرالیا)
- ساعت بازگشایی: 01:30 بامداد به وقت تهران
- ساعت بسته شدن: 09:30 صبح به وقت تهران
سشن سیدنی اولین سشن معاملاتی است که در ابتدای هفته (یکشنبه شب به وقت تهران) باز می‌شود. این سشن معمولاً کمترین نقدشوندگی و نوسان را در میان سشن‌های اصلی دارد. جفت‌ارزهایی که شامل دلار استرالیا (AUD) و دلار نیوزلند (NZD) هستند، ممکن است در این سشن فعالیت بیشتری از خود نشان دهند.
2. سشن توکیو (آسیا)
- ساعت بازگشایی: 03:30 بامداد به وقت تهران
- ساعت بسته شدن: 11:30 صبح به وقت تهران
سشن توکیو، که به سشن آسیا نیز معروف است، پس از سیدنی آغاز می‌شود و با آن هم‌پوشانی دارد. این سشن با حضور بازارهای مالی بزرگ ژاپن، چین و سنگاپور، نقدشوندگی بیشتری نسبت به سیدنی دارد. جفت‌ارزهایی که شامل ین ژاپن (JPY) هستند، در این سشن فعال‌ترند. به دلیل هم‌پوشانی با سشن سیدنی، ممکن است در ساعات اولیه آن، فعالیت نسبتاً بالاتری مشاهده شود.
3. سشن لندن (اروپا)
- ساعت بازگشایی: 11:30 صبح به وقت تهران
- ساعت بسته شدن: 19:30 عصر به وقت تهران
سشن لندن، که به سشن اروپا نیز شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین و پرنقدشونده‌ترین سشن‌های معاملاتی است. لندن به عنوان یکی از مراکز اصلی مالی جهان، حجم عظیمی از معاملات فارکس را به خود اختصاص می‌دهد. در این سشن، نقدشوندگی و نوسان به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد، به خصوص در جفت‌ارزهای اصلی (Major Pairs) مانند EUR/USD، GBP/USD و USD/CHF. بسیاری از اخبار اقتصادی مهم اروپا نیز در این ساعات منتشر می‌شوند که می‌تواند به نوسانات بازار دامن بزند.
4. سشن نیویورک (آمریکا)
- ساعت بازگشایی: 16:30 عصر به وقت تهران
- ساعت بسته شدن: 00:30 بامداد روز بعد به وقت تهران
سشن نیویورک، آخرین سشن اصلی در چرخه ۲۴ ساعته، نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. با بازگشایی بازارهای مالی آمریکا، نقدشوندگی و نوسان در بازار همچنان بالا می‌ماند. دلار آمریکا (USD) به عنوان پرمعامله‌ترین ارز جهان، در این سشن نقش محوری دارد. اخبار اقتصادی مهم آمریکا نیز در این ساعات منتشر می‌شوند و می‌توانند تأثیرات قابل توجهی بر بازار بگذارند.
هم‌پوشانی سشن‌ها (Overlaps)
هم‌پوشانی سشن‌ها به دوره‌های زمانی گفته می‌شود که دو یا چند سشن معاملاتی به طور همزمان فعال هستند. این دوره‌ها معمولاً پرنقدشونده‌ترین و پرنوسان‌ترین ساعات بازار فارکس محسوب می‌شوند، زیرا تعداد زیادی از معامله‌گران و مؤسسات مالی از مناطق مختلف جهان به طور همزمان در بازار حضور دارند.
مهم‌ترین هم‌پوشانی‌ها عبارتند از:
- هم‌پوشانی لندن و نیویورک: این هم‌پوشانی از ساعت 16:30 عصر تا 19:30 عصر به وقت تهران رخ می‌دهد. این دوره به عنوان فعال‌ترین و پرنقدشونده‌ترین زمان بازار فارکس شناخته می‌شود. جفت‌ارزهای اصلی که شامل دلار آمریکا و ارزهای اروپایی هستند (مانند EUR/USD، GBP/USD) در این ساعات بیشترین نوسان و حجم معاملات را تجربه می‌کنند. بسیاری از معامله‌گران ترجیح می‌دهند در این دوره به معامله بپردازند، زیرا فرصت‌های معاملاتی بیشتری با اسپرد کمتر فراهم می‌شود.
- هم‌پوشانی توکیو و لندن: این هم‌پوشانی از ساعت 11:30 صبح تا 11:30 صبح به وقت تهران (یک ساعت) رخ می‌دهد. در این دوره، فعالیت در جفت‌ارزهایی مانند EUR/JPY و GBP/JPY ممکن است افزایش یابد.
- هم‌پوشانی سیدنی و توکیو: این هم‌پوشانی از ساعت 03:30 بامداد تا 09:30 صبح به وقت تهران رخ می‌دهد. این دوره نیز می‌تواند شاهد افزایش نسبی فعالیت در جفت‌ارزهای اقیانوسیه و آسیا باشد، اما به اندازه هم‌پوشانی لندن و نیویورک پرنوسان نیست.
انتخاب سشن مناسب برای معامله
هیچ سشن معاملاتی «بهترین» سشن برای همه معامله‌گران نیست. انتخاب سشن مناسب بستگی به سبک معاملاتی، استراتژی و ترجیحات فردی شما دارد:
- اگر به دنبال نوسانات بالا و فرصت‌های سریع هستید، هم‌پوشانی لندن و نیویورک می‌تواند برای شما مناسب باشد. در این ساعات، حرکت‌های قیمتی قوی‌تر و بیشتری رخ می‌دهد.
- اگر ترجیح می‌دهید در بازاری با نوسان کمتر و حرکت‌های آرام‌تر معامله کنید، سشن‌های سیدنی و توکیو ممکن است برای شما مناسب‌تر باشند. این سشن‌ها برای استراتژی‌های مبتنی بر رنج (Range Trading) یا اسکالپینگ با اهداف کوچک‌تر مناسب‌ترند.
- اگر بر روی جفت‌ارزهای خاصی تمرکز دارید، بهتر است در سشنی معامله کنید که ارزهای آن جفت‌ارز فعال‌تر هستند. به عنوان مثال، برای معامله AUD/USD، سشن سیدنی و نیویورک می‌توانند مناسب باشند.
مهم است که قبل از شروع معامله در هر سشن، با ویژگی‌های آن آشنا شوید و تأثیر اخبار اقتصادی مربوط به آن منطقه را در نظر بگیرید.
جمع‌بندی
بازار فارکس با چهار سشن معاملاتی اصلی (سیدنی، توکیو، لندن و نیویورک) به صورت ۲۴ ساعته فعال است. هر سشن ویژگی‌های خاص خود را از نظر نقدشوندگی و نوسان دارد. هم‌پوشانی سشن‌ها، به ویژه هم‌پوشانی لندن و نیویورک، معمولاً پرفعالیت‌ترین و پرنوسان‌ترین ساعات بازار را رقم می‌زند. درک این سشن‌ها و زمان‌بندی آن‌ها به وقت تهران، به معامله‌گران کمک می‌کند تا زمان‌های مناسب‌تری را برای اجرای استراتژی‌های معاملاتی خود انتخاب کنند و از فرصت‌های موجود در بازار به بهترین شکل بهره ببرند. همیشه به یاد داشته باشید که ساعت تابستانی می‌تواند بر زمان‌بندی این سشن‌ها تأثیر بگذارد و لازم است که همیشه از ساعت‌های دقیق و به‌روز مطلع باشید.
